The Greatest

Wydanie 2024
Liczba stron 352
Format A5
Język angielski

Ten fascynujący temat podejmuje wprost w książce The Greatest płodny autor szachowy Cyrus Lakdawala. Unikając prezentyzmu dzięki starannie ustalonym kryteriom, Lakdawala rozważa "czyste czynniki siły", takie jak dominacja nad rywalami, długowieczność kariery i zwycięstwa turniejowe, a także inne kategorie, takie jak: Kto wyprzedził swoją epokę najbardziej? Kto najbardziej rozwinął teorię szachową?

Wszystkie te czynniki są szeroko omówione wraz z 80 w pełni skomentowanymi i pouczającymi partiami z każdej epoki, które wspierają argumentację autora. Fascynująca lektura na fascynujący temat.

Cyrus Lakdawala jest mistrzem międzynarodowym, byłym mistrzem National Open i American Open oraz sześciokrotnym mistrzem stanowym. Uczy szachów od ponad 40 lat i trenuje czołowych amerykańskich juniorów.

Wstęp

Temat, który wywołał dziesięć tysięcy kłótni

Czy w ogóle można skatalogować wielkość? Udawać, że się da, to jak twierdzić, że Johann Sebastian Bach był "lepszym" kompozytorem niż John Lennon. Ilekroć na mojej stronie na Facebooku pojawia się dyskusja o tym, kto jest największym szachistą wszech czasów, dzieją się za każdym razem dwie przewidywalne rzeczy:

1. Post ma znacznie więcej wyświetleń i komentarzy niż jakikolwiek inny.

2. Żyjemy w czasach łatwo obrażających się i wiecznie oburzonych. Wybuchają dzikie kłótnie, pełne przekleństw, "odfriendowywania" i blokowania.

Każdy ma swój własny ranking. Więc jeśli ktoś napisze, że Anand nie znalazł się w jego top 10 wszech czasów, oddany fan Ananda natychmiast reaguje:

"Stanowczo radzę Ci brać leki! Anand to GOAT i zmiażdżyłby Carlsena i Kasparova 8:0 w meczu na 14 partii!"

Na to następuje odpowiedź:

"Idioto! Kasparow pokonał Ananda w meczu o tytuł mistrza świata! Jak Anand może być wyżej?"

A zaraz kolejna reakcja:

"Sam jesteś idiotą! Anand był wtedy jeszcze dzieckiem, gdy grał z Kasparowem!"

I tak trwa to w nieskończoność.

Doszło też do gwałtownych sporów o to, że Kramnik nie znalazł się na mojej liście top 10, mimo że pokonał Kasparowa. Ktoś oskarżył mnie, że mój ranking jest lekko rasistowski, ponieważ zawiera głównie białych mężczyzn (zapomnieli, że ani Capablanca, ani Anand nie byli biali). Inny napisał mi, że moja lista jest seksistowska, ponieważ brakuje w niej Judit Polgár. Ach.

Dlatego uprzejmie proszę, nie wysyłajcie mi nienawistnych wiadomości, jeśli moja lista będzie się różnić od waszej (co na pewno się zdarzy).

Trzy epoki: Romantyczna, Klasyczna, Elektroniczna

Młodsze pokolenie często ma wrażenie, że historia zaczęła się w dniu ich narodzin. Nie interesuje się zbytnio historią szachów – a jeśli starsi nie przekażą dalej tej miłości, za kilka dekad nikt już nie będzie znał takich nazwisk jak Paul Morphy czy Wilhelm Steinitz. Te partie pokryją się kurzem i stopniowo popadną w zapomnienie.

To nie może się zdarzyć. Ale jak możemy sprawiedliwie porównać Morphy'ego z Carlsenem, albo Blackburne'a z Niepomniaszczim?
Odpowiedź jest prosta: nie możemy. Przepaść czasowa jest tak wielka, że to już nie porównywanie jabłek do gruszek – ale raczej jabłek do McMuffina.

Przeszłość jednak zawsze odciska się na teraźniejszości, a moim zdaniem szachy można podzielić na trzy epoki:

• Epoka romantyczna – od Philidora do około roku 1899

• Epoka klasyczna – 1900 do końca lat 80., czyli okres przed masowym nastaniem silników szachowych i baz danych

• Epoka elektroniczna / komputerowa / baz danych – od 1990 roku do teraźniejszości